Senin, 19 Agustus 2013

Ikan Segar

Bacaan : Matius 14:13-21. 
Nyanyian: 
KJ 375: 1
Nats : “…. mereka mengumpulkan ikan yang baik ke dalam pasu dan ikan yang tidak baik mereka buang….” (ayat 48)
Ikan sebagai sumber protein yang tinggi bagi kesehatan tubuh, akan sangat baik jika dikonsumsi secara tepat. Namun, yang baik dikonsumsi adalah ikan yang segar. Bagaimana caranya membedakan antara ikan segar dan ikan busuk? Tanda ikan yang masih segar adalah: dagingnya kenyal, mata jernih dan menonjol, sisik kuat dan mengikat, sirip kuat, warna keseluruhan termasuk kulit cemerlang, insang berwarna merah, dinding perut kuat, dan bau ikan segar. Ikan segar semacam ini sangat enak untuk dikonsumsi. Berbeda dengan ikan busuk dengan ciri-ciri: mata suram dan tenggelam, sisik suram dan mudah lepas, warna kulit suram dengan lender tebal, insang berwarna kelabu dengan lender tebal, dinding perut lembek, keseluruhan sisik berwarna kelabu dan berbau busuk. Ikan seperti ini sebaiknya tidak dibeli. Hati-hati memilih ikan!
Sama seperti orang dalam perumpamaan di perikop ini yang memilih ikan yang baik saja. Sedang ikan yang tidak baik akan mereka buang. Kisah ini dipakai Tuhan Yesus sebagai perumpamaan: syarat masuk dalam kerajaan surga. Ini adalah perumpamaan terakhir yang dipakai Tuhan Yesus dalam kumpulan perumpamaan di Matius 13. Ini merupakan pengajaran bagi kita bagaimana pentingnya memperhatikan syarat untuk dapat masuk ke dalam kerajaan surga, dan salah satunya adalah menjadi “ikan segar”.
Jika ikan segar saja memiliki ciri-ciri yang bisa dikenal dengan sangat jelas, terlebih lagi memiliki sikap hidup dan hati yang baik seperti Tuhan Yesus ajarkan dan kehendaki dalam kehidupan kita. Hal kerajaan surga menjadi tujuan akhir dalam kehidupan iman kita bersama Allah. Meski Tuhan Yesus telah memberikan diri untuk mengambil alih penebusan dosa bagi kita, namun ada tanggung jawab dan kebebasan kita untuk memilih penebusan dosa itu: mau menjadi ikan segar ataukah ikan busuk. Tentu tidak ada yang mau menjadi ikan busuk. Jika demikian, apa yang harus kita kerjakan supaya kita bias menjadi seperti ikan segar yang patut dipilih? Berpandanganlah yang jernih, berhatilah yang murni, dsj. [dee]
“Kemenangan yang paling indah ialah yang bisa menaklukkan hati sendiri” (La Fontaine)


Jumat, 16 Agustus 2013

Ngurmati Wong Asor

Waosan: Mateus 13: 53-58.     
Pamuji: 
KPK 211
Nats : “Mulané Gusti Yésus ing kutha Nasarèt kono ora nindakaké mujijat akèh, jalaran wong ing kono padha ora precaya marang Panjenengané.” (Ayat 58)
Umumipun tiyang gampil ngremehaken tiyang sanes karana ningali asalipun, drajat lan pangkatipun. Tiyang badhe dipun ugemi wicantenipun lan dipun ajeni tumindak sarta pakaryanipun yen tiyang menika pancen asalipun saking brayat ingkang kajen, drajat lan pangkatipun inggil. Kosokwangsulipun yen asalipun saking brayat ingkang asor, drajat lan angkatipun andhap, menapaa kemawon ingkap dipun ucapaken lan dipun tindakaken asring diremehaken dening tiyang sanes.
Lah makaten ugi ingkang dipun dening Gusti Yesus lan pamawasipun tiyang-tiyang Nazaret. Gusti Yesus dipun remehaken karana Panjenenganipun namung putranipun tukang kayu, boten kagungan drajat lan pangkat menapa-menapa ing tengahing masyarakat. Tiyang-tiyang Nazaret boten pracaya dhateng kawicaksanan lan panguwasanipun Gusti Yesus. Patrapipun tiyang-tiyang ingkang ngremehaken menika mitunani dhirinipun piyambak. Piwucal lan mujijatipun Gusti Yesus boten katindakaken ing ngriku.
Cariyos menika memulang dhateng kita supados kita sampun ngantos ngremehaken tiyang sanes, nadyan namung andhap drajat lan pangkatipun. Sampun ngremehaken Koster / Merbot greja, Pengurus Kelompok, Penatua / Diaken ingkang taksih enem. Sampun ngremehaken Rencang (Pembantu Rumah Tangga), tukang kebon ing kantor, tukang sampah, juru parkir, lsp. Sampun ngremehaken tiyang tani, nelayan lan peternak. Lumantar tiyang-tiyang menika kita saged pikantuk piwucal lan pitulungan sarta berkahipun Gusti.
Ingkang menika sumangga kita gatosaken kanthi lebet menapaa kemawon ingkang dipun ucapaken. Kita raosaken wigatosing pakaryanipun tiyang-tiyang menika kangge kita lan tiyang kathah. Sumangga kita tansah saos sokur dhumateng Gusti atas tiyang-tiyang menika lan nyuwunaken berkah kagem karaharjanipun (kesejahteraan) tiyang-tiyang menika. [ST]
“Wong bakal kinurmatan yen gelem ngajeni wong asor.”


Kamis, 15 Agustus 2013

Kelemahlembutan Yang Berkhidmat

Bacaan : Yakobus 3 : 13 – 4 : 12         
Nyanyian: 
KJ 353
Nats : “Siapa di antara kamu yang bijaksana dan berbudi? Baiklah ia dengan cara hidup yang baik menyatakan perbuatannya oleh hikmat yang lahir dari kelemah lembutan” (ayat 13)
Di suatu jemaat ada badan pembantu yang bernama Komisi Dorkas yang beranggotakan sekitar 250 orang janda. Dalam kegiatannya Pengurus Dorkas setiap bulan mengunjungi anggotanya terutama yang sedang sakit, mengalami pergumulan, dan permasalahan. Dengan segala keterbatasan pengurus yang sudah usia lanjut melakukan kunjungan dengan penuh kelemahlembutan dan semangat melayani. Kunjungan tersebut tidak sia-sia karena dirasakan manfaatnya, sangat menghibur, menyukacitakan, bisa curhat. Semua itu dapat terjadi karena dalam kelemah lembutan tersebut ada hikmat dari Allah, sehingga mempunyai kemampuan dan kemauan melaksanakan pelayanan.
Bacaan kita membahas tentang hikmat yang dari Allah, yang harus dinyatakan dalam perbuatan sehari-hari dengan sikap lemah lembut. Perhatian Yakobus terutama ditujukan kepada tingkah laku manusia. Dengan ukuran itulah hikmat dinilai. Hikmat tidak memisahkan kita satu sama lain, sebaliknya mendekatkan kita satu sama lain. Tuhan memberikan kebenaranNya sebagai hikmat tertinggi melalui firmanNya. Allah menganugerahkan kemampuan untuk memecahkan masalah-masalah secara rohani, untuk membedakan, menyadari dan membuat pilihan yang tepat.
Yakobus juga mengajarkan agar pengetahuan menghasilkan perbuatan baik, tidak melibatkan diri pada pertengkaran, menfitnah, mencemarkan nama baik, mencari kesalahan-kesalahan orang lain. Apabila itu dilakukan berarti menghakimi orang lain, mengangkat dirinya sebagai pembuat hukum dan hakim bagi orang lain. Hal ini berarti menyangkal Allah sebagai Pembuat hukum dan Hakim. Hanya Allah yang mempunyai kuasa menghakimi dan melaksanakan keputusanNya, Ia dapat menyelamatkan kita dan Ia dapat pula membinasakan. Mari kita buktikan hikmat yang diberikan Allah kepada kita dengan melakukan segala pekerjaan dan pelayanan dengan lemah lembut dan penuh kasih. (Sri)
Tanpa hikmat, emas mudah sekali hilang dari mereka yang memilikinya. (Namosir)


Rabu, 14 Agustus 2013

Kendhali

Waosan: Yakobus 3: 1-12.     
Pamuji:
 KPK 72
Nats : “Wong sing ora tau gawé keluputan srana tembung kuwi wong sing sampurna, lan bisa ngendhalèni badané sekojur temenan.”  (Ayat 2)
Satunggaling dinten wonten kusir dokar ingkang mecuti jaranipun ingkang “mogok”. Ketingalipun jaran menika nesu dipun pecuti, lajeng nylenthak-nylenthak. Bilai! Sikilipun jaran ingkang nylenthak-nylenthak nyanthol ing kajeng ingkang ndlujur mengajeng. Lampahipun miring lan nyemplung ing kalen pinggiring margi. Karana boten saged ngendhaleni dhiri lan boten purun dipun kendhaleni, lajeng sadaya ngalami bilai.
Pancen ilat kita ewed sanget dipun kendhaleni. Ilat ngolah sadaya tembung maneka warni. Saking ilat tutuk kita saged ngedalaken tembung ingkang sae lan ngremenaken malah nentremaken. Nanging ugi saged ngedalaken tembung ingkang kados geni ingkang ngobong; boten namung mbilaeni dhiri kita piyambak, nanging mbilaeni tiyang sanes.
Nadyan ilat ewed sanget dipun kendhaleni, nanging ilat ngolah pitembungan saking printahipun otak(pangangen-angen, pikiran) kita. Yen otak, pangangen-angen lan pikiran kita resik, ilat kita badhe ngolah suwanten ingkang sae, tutuk kita badhe ngedalaken tembung-tembung ingkang prayogi.
Nadyan ewed dipun kendhaleni, ilat kita tetep kedah dipun kendhaleni kanthi kenceng. Yen boten kita kendhaleni kanthi kenceng, kados dene jaran ing inggil kalawau, pitembungan lan solah tingkah kita saged mbilaeni kita lan mbilaeni tiyang sanes. Caranipun ngendhaleni ilat inggih punika srana tansah mbangun utawi ngarahaken pangangen-angen lan pikiran kita tumrap samukawis ingkang sae (Flpi 4: 8). Tansah nggadhahi positive thinking (penggalih ingkang sae) lan nebihi negative thinking (penggalih ingkang awon).
Jaran yen purun ngendhaleni dhiri lan dipun kendhaleni, badhe saged ngeteraken tiyang sanes dhateng papan ingkang katuju kanthi wilujeng lan ayem. Menawi kita purun ngendhaleni dhiri lan dipun kendhaleni dening Roh Suci, pandamel kita ugi saged murugaken tiyang sanes wilujeng lan ayem. [ST]
“Kendhalenana ilatmu kalawan pikiran kang becik!”


Selasa, 13 Agustus 2013

Ngomong Doang !

Bacaan : Yakobus 2:14-26 
Nyanyian : 
KJ 424:1,2
Nats : Demikian juga halnya dengan iman: Jika iman itu tidak disertai perbuatan, maka iman itu pada hakekatnya adalah mati. (ay 17)
Seorang pengemis tua berjalan tertatih-tatih dengan tongkat di tangannya. Setiap hari kegiatannya minta belas kasihan orang dari rumah ke rumah. “Nyuwun paring-paring, sawelasipun” kata si pengemis tua tersebut.
Mendengar kata-katanya, seorang bocah minta kepada ibunya untuk memberi uang, minuman, dan makanan kecil untuk diberikan kepada si pengemis tersebut. “Ini, Nak, sedikit uang, segelas air, dan sebungkus nasi untuknya.” Bocah itu memberikan kepada si pengemis itu dengan hati iklas dan muka berseri-seri. Pengemis tua itu berkata: “Matur nuwun, Nak, kula dongakaken benjang dados pengusaha ingkang sukses lan tansah dipun berkahi dening Gusti”. “Amin” jawab si bocah. Si pengemis tua itu menuju rumah berikutnya “nyuwun paring-paring, nyuwun sak piwelasipun”. Seorang pemuda keluar dari rumah dan berkata: “Minta maaf ya pak, tidak ada uang kecil, lain kali saja ya pak”. Pengemis tua itu menjawab: “Matur nuwun, Nak, boten dados menapa”.
Siapakah dari kedua anak itu yang punya iman? “Kedua-duanya punya iman”. Siapakah di antaranya yang mempunyai iman sejati? Tentu bocah kecil yang memberikan uang, segelas air, dan sebungkus nasi. Bacaan kita hari ini menegaskan: “Demikian juga halnya dengan iman: Jika iman itu tidak disertai perbuatan, maka iman itu pada hakekatnya adalah mati.”
Untuk saya dan saudara, apakah kita memiliki iman yang sejati seperti bocah kecil itu? Bagaimana jawaban kita? Tentunya, kita tidak cukup omong doang dengan iman yang kita miliki. Dan, kita harus memiliki perbuatan-perbuatan yang nyata melalui kepedulian kita kepada mereka yang patut dipedulikan. Karena, dengan iman yang disertai perbuatan menjadikan iman kita hidup dan menghidupi diri sendiri maupun orang lain. Amin (DG)
Iman tumbuh dari perbuatan Tuhan dan hidup dari perbuatan kita.


Senin, 12 Agustus 2013

Jaman Edan

Waosan: Mateus 13:16-17.    
Pamuji: 
KPK 193:1,2,3.
Nats : “Nanging rahayu mripatmu, jalaran bisa ndeleng lan kupingmu, amarga bisa krungu” (ayat 16).
Saperangan tiyang sami ngresula yen ningali lan ngraosaken maneka warni peristiwa (lelampahan) ingkang nedahaken wontenipun karisakan mental, karisakan alam, lan karisakan tatananing gesang, ingkang ndadosaken manungsa salah polah tingkahipun. Ing satengahing masyarakat Jawi kawontenan ingkang mekaten punika kasebut jaman edan. ///
Ing ngandhap punika gegambaranipun:
Wong apik ditampik
Wong jahat padha munggah pangkat
Wong agung kesinggung
Wong ala kapuja-puja
Pengkhianat nikmat, durjana saya sempurna
Akeh wong adol ngelmu, ngakune suci, sucine palsu
Wong lugu keblenggu, wong mulya kinunjara
Wong wadon ilang wirange
Wong lanang ilang kaprawirane
Akeh manungsa kang wus ilang kamanungsane
Lali marang Allahe, kang diuber donyane
Akeh wong pinter padha keblinger
Kang bener thenger-thenger
Ndulu kahanan kang ora bener.
Injil Mateus 13:16-17 punika isi wujuding berkah lan kabegjan kangge para tiyang pitados dhumateng Gusti Yesus Kristus. Berkah lan kabegjan punika arupi: sami dipun parengaken ningali lan mireng pawartos bab Kraton Swarga lumantar piwucal lan pakaryanipun Gusti Yesus Kristus. Kanthi mekaten para tiyang pitados sami dipun paringi pangertosan bab-bab ingkang luhur, ingkang perlu dipun tindakaken, supados saged mbangun gesang ingkang leres. Kanthi mekaten kita dipun paringi kekiyatan ngadhepi jaman edan menika, supados kita sampun ngantos tumut edan. Amin. (Esha).
“Saged ningali lan mireng pakaryan lan dhawuh luhuripun Gusti menika kabegjan sejati.”


Jumat, 02 Agustus 2013

Mbelani Kayekten

Waosan: Lelakone Para Rasul 25: 1 – 12. 
Pamuji: 
KPK 85
Nats : “Kula sekedhik kemawon boten lepat, punapa dhateng angger-angering Toretipun tiyang Yahudi, punapa dhateng Padaleman Suci utawi dhateng Sang Nata Agung.” (ayat 8)
Proses pangadilanipun Rasul Paulus wiwit kacepeng punika dangu sanget, langkung saking kalih tahun. Temtu punika saged ‘mblengeri’ tumrap Paulus. Nanging karana panjenenganipun boten rumaos lepat, pramila Paulus taksih setya rawuh ing pengadilan punika malah ngawontenaken panjawab: “Kula sekedhik kemawon boten lepat, punapa dhateng angger-angering Toretipun tiyang Yahudi, punapa dhateng Padaleman Suci utawi dhateng Sang Nata Agung.” (ay. 8).
Paulus boten ajrih dhateng tiyang-tiyang Yahudi lan Sang Nata Agung. Panjenenganipun tetep setya ing kayekten (bebener). Karana punapa ingkang dipun lampahi boten wonten ingkang lepat, pramila panjenenganipun paring panjawab (pembelaan) ingkang panjang kados ingkang kacatet ing Para Rasul 24 : 10- 21.
Paulus boten kagungan tujuan supados mimpang ing pengadilan punika, nanging karana rumaos dados muridipun Gusti Yesus perlu mbelani kayekten kados ingkang sampun dipun lampahi Gusti Yesus. Kanthi mekaten Paulus kepingin nunggak semi kaliyan Gusti Yesus ingakang dados Gusti lan Gurunipun. Ingkang dipun lampahi dening Paulus boten karana tujuanipun piyambak nanging kepingin kayektenipun Gusti kababar ing alam donya. Pramila ingkang penting Paulus nglampahi ingkang leres, dene asilipun kados pundi, utawi panjenenganipun wilujeng punapa boten, boten dados penggalihipun. Rasul Paulus wantun mbelani kayekten nadyan resikonipun boten entheng. Paulus boten pados slamet, aman utawi sekecaning gesang.
Kita minangka pendherekipun Gusti Yesus kaparingan patuladhan dening Paulus. Kita tinimbalan nglajengaken dados Paulus-Paulus jaman sapunika. Punapa ingkang sampun kita lampahi? Wantun mbelani kayekten klayan sadaya resikonipun utawi pados slamet, aman lan sekecaning gesang? [BPur]
“Kita kabenerake dening Sang Kristus supaya njejegake bebener.”